Elk najaar gaan Culex-muggen, de belangrijkste overbrengers van het West-Nijl-virus in de Verenigde Staten, in winterslaap wanneer de dagen korter worden. Een nieuwe studie heeft echter aangetoond dat zelfs tuinverlichting de slaap van deze muggen kan verstoren, waardoor ze meer kans krijgen om te bijten.
De studie, die onlangs is gepubliceerd in het *Journal of Insect Physiology*, wijst erop dat kunstlicht 's nachts het vermogen van muggen om in winterslaap te gaan ernstig verstoort, waardoor het ziekteseizoen mogelijk langer duurt naarmate steden lichter worden. "Deze studie is zeer overtuigend", aldus Dina Fonseca van Rutgers University.
Naarmate de herfst nadert, komen de muggenlarven uit en ontwikkelen zich tot volwassen muggen. Ze slaan actief energie op en bereiden zich voor om de winter door te brengen op koele, donkere plekken zoals kelders en grotten. Wetenschappers weten al langer dat kortere daglichturen een belangrijk signaal zijn voor muggen om in winterslaap te gaan, een toestand die bekend staat als diapauze.
Uit eerdere laboratoriumstudies is gebleken dat kunstlicht met een lage intensiteit muggen kan verstoren en hun diapauze kan vertragen. Treedt hetzelfde fenomeen ook op in de complexere omgeving van steden?
Om het antwoord te vinden, plaatsten onderzoekers kleine bakjes voor het kweken van muggenlarven in de tuinen van bewoners in Columbus, Ohio. Sommige bakjes werden direct onder bestaande buitenverlichting geplaatst, terwijl andere verborgen waren in van nature donkere hoeken van dezelfde tuinen. Nadat de larven zich tot volwassen muggen hadden ontwikkeld, verzamelden de onderzoekers deze bakjes om te testen of de muggen erin in diapauze waren gegaan of zich nog in hun actieve, bloedzuigende en voortplantingsfase bevonden.
Uit het onderzoek bleek dat in september het percentage muggen dat onder kunstlicht werd gekweekt en in diapauze ging, ongeveer een kwart was van het percentage muggen dat in het donker werd gekweekt. In oktober werd het contrast nog groter: alle muggen in het donker gingen in diapauze, terwijl 59% van de aan licht blootgestelde muggen actief bleef.
"Lichtvervuiling heeft een veel sterker remmend effect op de winterslaap dan temperatuur", aldus Lydia Fyie van de Universiteit van Maine, hoofdauteur van het onderzoek. Zelfs een lichtniveau van slechts 0,87 lux (ongeveer gelijk aan sterrenlicht 's nachts) was voldoende om muggenactiviteit op gang te brengen. Als muggen langer actief blijven, krijgen ze meer kans om ziekten op te lopen en over te dragen. Dit betekent ook dat er mogelijk meer muggen zich voortplanten vóór de winter, wat leidt tot een grotere muggenpopulatie in het daaropvolgende voorjaar en een grotere populatie gedurende de zomer.
Fonseca wijst echter op een belangrijke beperking van de studie: er werden geen in het wild gevangen muggen gebruikt, maar een in het laboratorium gekweekte Culex-muggenpopulatie. Deze populatie is gedurende meerdere generaties onder kunstmatige omstandigheden gekweekt en kan daardoor andere reacties vertonen. Ze erkent echter dat wilde Culex-muggen zich in kunstmatige omgevingen zeer oncoöperatief gedragen, waardoor onderzoek naar deze muggen in het laboratorium uiterst moeilijk is.
Onderzoekers zeggen dat de volgende stap zal bestaan uit het uitvoeren van langdurige, seizoensgebonden monitoring van wilde muggenpopulaties in omgevingen met veel en weinig licht, waarbij de veranderingen in het begin en einde van hun diapauze gedurende vele jaren worden gevolgd.
"Er zijn steeds meer aanwijzingen dat nachtelijk licht een aanzienlijke invloed heeft op de biologie en het gedrag van muggen", zegt Katie Westby van de Washington University in St. Louis. "Hoeveel muggen hun actieve periode zullen verlengen en wat dit betekent voor hun overwintering, blijft een open vraag."
